Loyihaning maqsadi. Amudaryoning quyi oqimida — Oʻzbekistonning Xorazm viloyati va Qoraqalpogʻiston Respublikasi, shuningdek, Turkmanistonning Dashoguz viloyatida hamda Sirdaryoning quyi oqimida — Qozogʻistonning Qiziloʻrda viloyatida suv resurslarini integratsiyalashgan boshqarish (SRIB) tizimini qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish, shuningdek, milliy va xalqaro darajada suv sohasidagi hamkorlikni rivojlantirish boʻyicha batafsil rejani ishlab chiqish.
Loyihaning maqsadi. Amudaryoning quyi oqimida — Oʻzbekistonning Xorazm viloyati va Qoraqalpogʻiston Respublikasi, shuningdek, Turkmanistonning Dashoguz viloyatida hamda Sirdaryoning quyi oqimida — Qozogʻistonning Qiziloʻrda viloyatida suv resurslarini integratsiyalashgan boshqarish (SRIB) tizimini qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish, shuningdek, milliy va xalqaro darajada suv sohasidagi hamkorlikni rivojlantirish boʻyicha batafsil rejani ishlab chiqish.
Mazkur hududlarning ustuvor etib belgilanishiga Orol dengizi inqirozi va suv resurslarini boshqarishdagi muammolar oqibatida aynan shu hududlarda ogʻir ekologik va ijtimoiy-iqtisodiy muammolar yuzaga kelgani sabab boʻlgan.
Asosiy natijalar
- mavjud vaziyat va tendensiyalar tahlil qilindi, hal etilishi lozim boʻlgan muammolar aniqlandi;
- SRIB elementlarini siyosiy, huquqiy va tashkiliy jihatdan qoʻllab-quvvatlash holati tahlil qilindi;
- Amudaryo va Sirdaryoning quyi oqimlarida suv resurslarini boshqarishga oid milliy va xalqaro loyihalar koʻrib chiqildi;
- quyi oqimlarda SRIBni joriy etish uchun pilot obyektlar belgilandi;
- mintaqaviy va milliy darajalardagi keyingi harakatlar rejasi ishlab chiqildi.
Amaliy amalga oshirish yoʻnalishlari
SRIB tamoyillarini joriy etish uchun qaror qabul qiluvchilar, suvdan foydalanuvchilar uyushmalari vakillari va jamoatchilik bilan maslahatlashgan holda quyi oqim hududlarining oʻziga xos xususiyatlarini hisobga oluvchi pilot obyektlar tanlandi. Pilot obyektlar suv boshqaruvining uch darajasini qamrab oldi: sugʻorish va drenaj tizimi — sugʻorish tizimi — suvdan foydalanuvchilar uyushmalari va xoʻjaliklar.
Pilot obyektlarni tanlashning asosiy mezonlari:
- suv resurslarini boshqarish tizimini isloh qilishga barcha manfaatdor tomonlarning tayyorligi;
- tanlangan hududlarning suv boshqaruvi iyerarxiyasining barcha darajalarini namoyon eta olishi.
Quyi oqimlarning transchegaraviy suv resurslarini boshqarish sifatiga bogʻliqligi hisobga olinib, qoʻshimcha “Amudaryo va Sirdaryoning transchegaraviy suv resurslarini boshqarish” komponenti kiritildi. Barcha pilot hududlar va transchegaraviy komponent doirasida SRIB tamoyillarini joriy etish boʻyicha batafsil chora-tadbirlar rejasi ishlab chiqildi. Har bir daraja va bosqich uchun asosiy maqsadlar, tamoyillar, kutilayotgan natijalar va samaradorlik koʻrsatkichlari belgilandi.
Uch yillik amalga oshirish uchun zarur mablagʻ — 35,255 mln AQSH dollari, shundan 907 ming AQSH dollari Qozogʻiston, Turkmaniston va Oʻzbekiston hissasiga toʻgʻri kelishi koʻzda tutilgan. Texnik-iqtisodiy asos Markaziy Osiyo Davlatlararo suv xoʻjaligini muvofiqlashtirish komissiyasi (MKVK) a’zolari tomonidan ma’qullangan.
(AQSH Davlat departamenti Atrof-muhit masalalari boʻyicha mintaqaviy boshqarmasining FY 2003 OESI suv loyihasi)
Ijrochilar: AQSH Davlat departamentining atrof-muhit masalalari boʻyicha mintaqaviy boshqarmasi, Qozogʻiston, Turkmaniston va Oʻzbekiston milliy ekspertlari.
Loyiha 315 ming gektar yerning suv ta’minotini yaxshilashni maqsad qilgan.
Loyiha Ellikqal’a, Beruniy va Toʻrtkoʻl tumanlaridagi jami 100 ming gektar sugʻoriladigan yer maydonlarida suv resurslarini boshqarishni takomillashtirishni maqsad qilgan.
Loyiha 103,4 ming gektar sugʻoriladigan maydonning suv ta’minotini yaxshilashni maqsad qilgan.
